Podejście pragmatyczno – realistyczne oraz pragmatyczno – liberalne
Przedstawiciele pragmatyczno – realistycznego podejścia wobec stosunków Rosji z NATO zgadzali się z „dogmatykami”, że Sojusz stara się wykorzystać obecną jej słabość, ograniczając jej wpływy w ważnych dla niej regionach oraz przypisując jej drugorzędną rolę w kształtowaniu nowej architektury bezpieczeństwa na kontynencie europejskim. Biorąc pod uwagę znaczącą dysproporcję potencjałów i możliwości działania na niekorzyść strony rosyjskiej partnerstwo między Sojuszem a Rosją mimo deklaracji nie będzie w pełni równorzędne. Przedstawiciele tego stanowiska byli zdania, że zadaniem rosyjskiej dyplomacji jest wykorzystanie istniejących mechanizmów współpracy. Chcąc nie dopuścić do zdominowania systemu bezpieczeństwa europejskiego przez Sojusz Rosja powinna wspierać jego „europeizację”, przy równoczesnym wzmacnianiu Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Równolegle do tych działań powinny być prowadzone próby wywarcia wpływu na decyzje Sojuszu oraz proces jego transformacji.
Podejście pragmatyczno – liberalne było prezentowane przez mniejszą część rosyjskich specjalistów, których stosunek do NATO charakteryzuje się brakiem większych uprzedzeń. Mimo występowania sprzeczności między Rosją a Sojuszem, istnieją także zbieżne interesy dla obu stron. Ze strony Sojuszu nie grozi Rosji poważne zagrożenie, a przy tym wykazuje on pewne samoograniczenie, wychodząc naprzeciw rosyjskim obawom. Wpływ na zmianę sytuacji może wywrzeć tylko rozwój nowoczesnego i demokratycznego państwa rosyjskiego. Unowocześnieniu i demokratyzacji armii rosyjskiej sprzyja aktywny udział Rosji w programie Partnerstwo dla Pokoju oraz współpraca w ramach misji pokojowych. Współpraca ta wpływa na przezwyciężenie stereotypów oraz nieufności. Sojusz zaś, jako jedyna efektywna struktura wojskowa na kontynencie europejskim, stanowi podstawę jego nowej architektury bezpieczeństwa. Z tego względu Rosja powinna zrezygnować z prezentowanego przez nią modelu opartego na OBWE i wpływać na przekształcenie Sojuszu w system zbiorowego bezpieczeństwa ściśle współpracującym z Rosją.